U źródeł Piotrkowskiej, łódź.
urbanistyka
2010
1. Stan istniejący


Obszar opracowania to zachowana w dużej mierze charakterystyczna dla Łodzi tkanka miejska, bez dominujących współczesnych naniesień, która zachowała swój unikatowy charakter. Omawiany fragment Łodzi nie uległ całkowitej dekoncentracji i dezurbanizacji, wciąż odczuwalne jest przenikanie się funkcji ogólno miejskich i mieszkaniowych, głównie w zabudowie o charakterze śródmiejskim i kwartałowym. Elementami podnoszącymi atrakcyjność są Park Staromiejski oraz C.H. Manufaktura, która generuje ruch.
Niestety na omawianym terenie widoczne są oznaki erozji zabudowy - ulica Zachodnia i Ogrodowa nie mają pierzei. Wnętrza kwartałów charakteryzują się nieładem przestrzennym i są zaśmiecone małymi kubaturami typu garaże, warsztaty, wiaty itp. Wielkość kwartałów utrudnia ich penetrację i jest przyczyną powstawania różnego rodzaju patologii społecznych oraz uniemożliwia obsługę funkcji. Również standard wyposażenia ulic, placów i parku negatywnie wpływa na jakość przestrzeni. Struktura opracowywanego terenu została częściowo rozbita i zawłaszczona przez ruch samochodowy. Ulice: Zachodnia, Ogrodowa oraz Północna tworzą bariery przestrzenne, fizyczne a przede wszystkim psychologiczne. Rozbudowa ulicy Zachodniej spowodowała odsunięcie ruchu kołowego i pieszego od Starego Rynku, a tym samym obniżenie jego rangi. Doprowadziło to do zaniku aktywności społecznej i osłabienia jego kondycji.
Ponadto w tej części Łodzi nie ma silnego poczucia tożsamości i wysokiej wartość terenów. Jest to spowodowane brakiem przestrzeni miejskich przeznaczonych na potrzeby realizacji bezpośrednich kontaktów pomiędzy uczestnikami życia społecznego, dających poczucie bezpieczeństwa i komfortu ( tzw. "feel-good spaces"). Należy również zaznaczyć, że nieuregulowany stan własnościowy oraz brak planu miejscowego negatywnie wpływa na ocenę wartości omawianego obszaru, przyczyniając się do zahamowania prywatnych inwestycji.


2. Wnioski - potrzeby:

- odzyskanie przestrzeni publicznej oraz zlikwidowanie bariery jaką stanowi ulica Zachodnia, Ogrodowa i Północna
- konieczność uzyskania przestrzeni publicznych wewnątrz kwartałów
- całkowita likwidacja ruchu samochodowego na ulicy Piotrkowskiej i Nowomiejskiej
- wygenerowanie ruchu pieszego poprawiającego ekonomikę omawianego obszaru
- koncentracja funkcji metropolitalnych i centro twórczych
- wyraźniejsze połączenie funkcjonalno - przestrzenne ulicy Piotrkowskiej, Parku Staromiejskiego, Starego Rynku i C.H. Manufaktura
- ożywienie Starego Rynku i ulicy Nowomiejskiej
- zmniejszenie natężenia ruchu samochodowego


3. Założenia projektowe:

3.1 przestrzeń publiczna

- Wprowadzamy nowy plac przy pałacu Poznańskich. Jednocześnie przenosimy ruch samochodowy ulicy Zachodniej poniżej poziomu terenu. Przestrzeń ta stworzy odpowiednie przedpole dla pałacu a będący jej przedłużeniem pasaż powiąże oś ulicy Piotrkowskiej z Manufakturą. Dodatkowym wzmocnieniem rangi placu będzie wprowadzenie funkcji kulturalnej (np. siedziby Centrum Dialogu Czterech Kultur) w budynku we wschodniej jego części. Bieg ulicy Ogrodowej kończymy na wysokości Hotelu Andel`s a powstała w tym miejscu przestrzeń tworzy przedpole przed jego głównym wejściem.
- Wytyczamy nowe przestrzenie publiczne (ulice, skwery, place, przejścia, przebicia), które usprawnią komunikację pieszą oraz umożliwią dostęp do wnętrz kwartałów. Spowoduje to m.in. zmniejszenie, bądź całkowite zlikwidowanie ognisk patologii.
- Wewnątrz kwartału Ogrodowa, Zachodnia, Legionów, Gdańska proponujemy nową zabudowę pierzejową otwartą na istniejącą zieleń.
- Wzmacniamy "zaproszenie" do Parku Staromiejskiego od strony Manufaktury przez wprowadzenie na jej osi placu oraz zmniejszenie bariery jaką stanowiła ulica Zachodnia. Proponowane przez nas rozwiązanie zakłada połączenie parku z Manufakturą w poziomie ulicy - wszelkie przejścia podziemne oraz kładki uważamy za mało przystępne i przyjazne człowiekowi. Dodatkowo wyłączenie ulicy Nowomiejskiej z ruchu samochodowego będzie zachęcało pieszych i rowerzystów do korzystania z niej a tym samym wprowadzi ludzi w Park Staromiejski od strony Placu Wolności. Chcemy ożywić park poprzez wprowadzenie nowych funkcji (amfiteatr, galerie, kawiarnie, place zabaw), wymianę infrastruktury i "umeblowania" oraz zmianę układu posadzek. Zakładamy również poprawę bezpieczeństwa dzięki wytyczonej ulicy na przedłużeniu ulicy Wschodniej.
- Proponujemy ożywienie przestrzeni Starego Rynku i podniesienie jego rangi przez wprowadzenie nowej funkcji administracyjnej oraz podniesienie rangi ulicy Wolborskiej.
- Na Placu Wolności proponujemy wykluczenie ruchu samochodowego oraz zachowanie zieleni zmniejszającej optycznie jego przestrzeń.
- Projektujemy skwer przy skrzyżowaniu ulicy Zachodniej z Drewnowską, który ma być zorganizowanym, zamkniętym pierzejami, zielonym wnętrzem urbanistycznym podnoszącym atrakcyjność przestrzeni miejskiej i uzupełnieniem okolicznej funkcji mieszkaniowej o funkcję rekreacyjną (plac zamykany).

3.2 zabudowa

- Wypełnienie zabudowy w poszczególnych kwartałach jest oczywistym procesem dopełniania struktury miasta.
- Proponujemy dużą ilość zróżnicowanych usług wraz z dominującą funkcją mieszkaniową dzięki czemu zwiększy się natężenie ruchu a tym samym poprawi się ekonomia omawianego obszaru.
- Wprowadzamy zabudowę domykającą Stary Rynek z funkcją administracji, która wygeneruje ruch poprawiając kondycję rynku.
- Proponujemy również zabudowę pomiędzy Manufakturą a ulicą Zachodnią, która uzupełni pierzeję tej ulicy. Zabudowa ta tworzy sprzężenie pomiędzy zielonymi wnętrzami Parku Staromiejskiego i skweru w północnej części opracowania.
- Sygnalizujemy możliwość zabudowy Parku Staromiejskiego pawilonami wzbogacającymi jego ofertę o takie funkcje jak: galerie, punkty gastronomiczne bądź inne związane z rekreacją (np. wypożyczalnia sprzętu sportowego) - według szczegółowego projektu zagospodarowania Parku Staromiejskiego.

3.3 komunikacja

- Zgodnie z panującymi tendencjami ograniczania ruchu samochodowego w centrach miast proponujemy stworzenie pierścienia wokół Parku Staromiejskiego - istniejącymi ulicami Zachodnią, Ogrodową, Północną, Podrzeczną oraz przywróconą przez nas dawną ulicą Piłsudskiego (przedłużenie ul. Wschodniej). Ruch kołowy tam skierowany odbywałby się dwoma pasami tylko w jednym kierunku. Takie rozwiązanie likwiduje nam kilka poważnych problemów:

- zmniejszenie bariery pomiędzy Parkiem Staromiejskim, a Manufakturą
- zmniejszenie zbyt wysokiego natężenia ruchu kołowego na ulicy Zachodniej poprzez utrudnienie ruchu jakim jest wspomniany pierścień. Takie działanie spowoduje zmniejszenie się natężenia ruchu również na okolicznych ulicach, na co wskazuje Jane Jacobs w książce pt. "The death and life of great american cities". Opisany tam przypadek likwidacji jednej z ulic w samym centrum Nowego Yorku bez wskazywania i wytyczania zastępczych nitek komunikacji kołowej potwierdza nasze założenia.
- zwiększenie bezpieczeństwa parku w jego środkowej części
- poprawienie obsługi Starego Rynku i podniesienie jego rangi

- Proponujemy poprowadzenie ulicy Zachodniej pod poziomem terenu w okolicy pałacu Poznańskich
- Kończymy bieg ulicy Ogrodowej na wysokości Hotelu Andel`s i włączamy ją w układ nowoprojektowanych ulic wewnątrz kwartału Ogrodowa, Zachodnia, Legionów, Gdańska.
- Wyłączamy z ruchu samochodowego ulice Nowomiejską.
- W każdym kwartale wskazujemy lokalizację parkingów (zarówno podziemnych jak i naziemnych), które są niezbędne dla funkcjonowania centrum, a także są dodatkowymi elementami generującymi ruch.
- Proponujemy pozostawienie istniejących linii tramwajowych oraz docelowe przeniesienie komunikacji autobusowej na ulicę Karskiego (tymczasowo ruch autobusów może odbywać się po torowisku)
- Proponujemy wprowadzenie nowych ulic wewnątrz kwartałów co umożliwi obsługę usług zlokalizowanych bezpośrednio przy ulicy Piotrkowskiej i Nowomiejskiej po wyłączeniu z nich ruchu samochodowego.


4. Kierunki działań:

- wywłaszczenie z odszkodowaniem wskazanych działek pod cele publiczne (drogi gminne);
- scalenie poszczególnych działek i wtórny ich podział;
- wyodrębnienie działek pod drogi publicznej wewnątrz kwartałów;
- zagospodarowanie nowoprojektowanych przestrzeni publicznych oraz renowacja istniejących (wymiana nawierzchni, zieleni, urządzeń);
- podnoszenie atrakcyjności kwartałów zorganizowanym działaniem gminy w ramach własnych nieruchomości poprzez:
- remont istniejących zabudowań lub wyburzenie obiektów nie nadających się do dalszego użytkowania
- uporządkowanie działek - oczyszczenie ich z obiektów kubaturowych typu garaże, wiaty, warsztaty, komórki itp.
- sprzedaż działek prywatnym inwestorom
- podniesienie atrakcyjności terenów parkowych poprzez wprowadzenie funkcji (galerii, placów zabaw, amfiteatr, boiska itp.), wymianę nawierzchni i "umeblowania" oraz monitoringu.
powrótnastępny projekt
manufactured by kaen